چاپ گود یکی از قدیمی ترین روش های چاپی است که شروع آن به قرن پانزدهم میلادی بر می گردد. می توان بدران چاپ روتوگراوور را قلم زنان (حکاکان) و سیاه قلم کارانی (حکاکی کنندگان با تیزاب) دانست که فرم مورد نیاز این روش چاپی را تولید می کردند.
روش تولید فرم های مسی چاپ روتوگراوور تا مدت ها به صورت راز نگه داشته می شد تا کسی نتواند چاپ های روتوگراوور را کپی کند ؛ به همین علت تاریخ شروع این روش چاپی کاملاً مشخص نیست .
تعریف چاپ گود :
چاپ گود روشی است که در آن نقاط حامل اطلاعات را ، به روش های مختلف ،گود می کنند تا مرکب در این فرورفتگی ها قرار گیرد و انتقال مرکب از روی فرم به روی سطح مورد نظر امکان پذیر گردد.
یکی دیگر از دلایلی که سبب شده آغاز چاپ روتوگراوور مشخص نباشد این است که برای مدت ها چاپ روی پارچه که توسط قطعات چوبی قلم کاری شده انجام می گرفت بر روی این روش چاپی سایه افکنده بود.
درچاپ گود ، نخست تمامی فرم به مرکب آغشته می گردد ، آنگاه مرکب اضافی به وسیله ی تیغه ای نیزبه نام داکتر بلید از روی سطح فرم برداشته می گردد (شکل ۵۲-۲) در نتیجه ، مرکب فقط در حفره هایی که روی سطح فرم ایجاد شده باقی می ماند و در نهایت ، دراثر فشار و تماس سطح چاپی یا فرم ، مرکب داخل حفره ها به روی سطح مورد نظر انتقال پیدا می کند و عمل چاپ روی کاغذ انجام می گیرد.
تصویر زیر یکی از روشهای اولیه چاپ را نشان میدهد که در حدود سال های ۱۸۰۰ میلادی مورد استفاده قرار میگرفت. این دستگاه چاپ با نیروی انسانی کار می کرد . اولین امتیاز انحصاری برای طراحی این دستگاه چاپ ، در سال ۱۸۶۰ توسط شخصی به نام آگوست گادچو درخواست شد و به ثبت رسید.
نکته ی قابل توجه این است که دستگاه های چاپ روتوگراوور که بعدها تولید شده نیز همچنان شبیه دستگاه چاپ اولیه ی اگوست گادچو بود. تمرکز پیشرفت و تکامل چاپ روتوگراوور بیش تر به سمت و ابداع روش های جدید برای انتقال اطلاعات و تولید فرم های چاپی جلب شده بود.
در اوایل قرن بیستم در آلمان دو نفر به نام های ادوارد مرتنز و ارنست رولنز به طراحی دستگاه چاپ روتوگراوو اقدام کردند و در سال ۱۹۰۷ راهکارهای عملی جهت تولید دستگاه چاپ را ارایه دادند.
در سال ۱۹۱۰ میلادی ، جواز انحصاری ادوارد مرننز را شرکت چاپ رونامه ی هامبورگر فِرِمدِن بِلات خریداری کرده و حدود یک سال بعد اولین چاپ تبلیغاتی توسط شرکت فرانکفورتر سایتونگ به بازار آمد.
اولین دستگاه چاپ روتوگراوور که چاپ روی کاغذهای ورقی را میسّر ساخت در حدود سال ۱۹۱۲ میلادی ، توسط آقای کارل بلچر ، تولید گردید.
- فرم های چاپ گود :
به جز دستگاه های چاپ ورقی روتوگراوور که به ندرت مورد استفاده قرار میگیرند تمامی دستگاههای چاپ ورقی روتوگراوور که به ندرت مورد استفاده قرار می گیرند تمامی دستگاههای چاپ روتوگراوور رول نیاز به فرم های سیلندری دارند. تصویر مستقیماً به روی این فرم ها حکاکی می شود.
حکاکی سطح سیلندر (فرم) می بایست به گونه ای انجام گیرد که انواع درجه ها و شدت رنگ ها (روشنایی و تاریکی) قابل چاپ باشد. سه روش گود کردن سطح فرم را نشان می دهد که توسط هر یک امکان چاپ هر رنگ ، با شدت های مختلف وجود دارد . این روش ها استفاده از سه نوع ترام را برای چاپ روتوگراوور امکان پذیر می سازد.
الف ـ ترام هایی که اندازه ی سطح آن ها یکی است ولی عمق آنها متغیر است .
ب ـ ترام هایی که هم عمق و هم سطح آن ها متغیر است.
پ ـ ترام هایی که سطح آن ها متغیر ولی عمق آن ها یکسان است.
در کشورهای پیشرفته حدود ۱۰ الی ۱۵ درصد کل چاپ به روش چاپ گود (روتورگراوور) تولید می شود. این مقدار علی رغم کمی کاهش طی دو دهه ی گذشته ، تقریباً ثابت مانده و هم چنان اکثر فرم های چاپی مورد استفاده برای چاپ این تولیدات ، با استفاده از یکی از این ترام ها صورت می گیرد .
قسمتی از فرم چاپی را که بزرگ نمایی شده است نشان می دهد . مرکب در قسمت های تیره تر فرم که گود شده است قرار می گیرد.
- تولید فرم های چاپ گود :
تولید فرم در چاپ روتوگراوور ، یکی از مراحل هزینه بر و نسبتاً زمان بر این نوع چاپ می باشد و به همین علت معمولاً از این روش بیش تر برای چاپ کارهای با شمارگان زیاد (حدود یک میلیون و بیش تر) استفاده می شود. در عین حال ، فعالیت های بی شماری نیز انجام گرفته تا تهیه ی فرم های سیلندری را آسان تر و مکانیزه تر سازد.
سه روش عمده برای ساخت فرم های چاپ روتوگراوور وجود دارد . این روش عبارت است از :
الف ـ استفاده از مواد شیمیایی
ب ـ استفاده از حکاکی مکانیکی
پ ـ استفاده از قدرت نور لیزر
فرم سیلندری که در حال گردش می باشد توسط تیغه ای تیز در قسمت هایی که اطلاعات باید ثبت گردد باعث ایجاد گودی می گردد. در این مثال عمق و سطح گودی نسبت به روشنایی و یا تیرگی تصویر در آن نقطه متغیر است .
- دستگاه چاپ روتوگراوور : در دستگاه روتوگراوور انتقال مرکب به روی سطح چاپی نسبتاً ساده است : به همین علت قابلیّت سرعت تولید بالا را دارد .
سرعت تولید بالا و میزان مرکب در چاپ روتوگراوور ، دو دلیل اصلی هستند که براساس آن باید نسبت به خنک کردن به موقع مرکب ، به ویژه قبل از این که سطح چاپی وارد واحد بعدی چاپ شود توجه شود. به همین دلیل بخش اعظمی از دستگاه های چاپ روتورگراوور به خشک کن ها اختصاص داده شده است.
- کیفیت چاپ :
یکی از محدودیت های چاپ روتوگراوور کیفیت چاپی آن است . مثلاً در مثال زیر میتوان با کمی دقت دید که لبه های نمونه چاپی دندانه دار شده است
با این حال ، چاپ گود هم چنان مورد استفاده قرار میگیرد ، زیرا روشی است بسیار مناسب برای چاپ کارهای با شمارگان بالا بر روی کاغذ ، مقوای سبک ، فیلم های شفاف ، آلومینیوم و در بعضی موارد به روی پلاستیک ، به همین دلیل از این چاپ ، در چاپ صنایع بسته بندی بسیار استفاده می شود. در واقع عوامل اقتصادی ، به ویژه هزینه ی تولید و در نتیجه قیمت تمام شده ی محصولات در بازارهای رقابتی ، عامل بسیار عمده ای است که اعتبار این روش چاپی را هم چنان پایدار نگهداشته است.